Qutlımurat tań atıwdan aǵaları menen birgelikte dáryaǵa balıq tutıwǵa ketti. Ízǵırınlı suwıqtıń biraz pási qaytıp, kúnniń jılıwı balıqshılarǵa qol keldi. Qutlımurattıń balıq uslawǵa bolǵan qızıǵıwshılıǵı bolǵanı sebepli aǵaları da onı mudamı balıq awlawǵa alıp ketedi. Olardıń bul saparǵı balıq awı ońınan kelip, mol balıq penen úylerine qayttı. Balıqshılar menen qosıla barǵan Qutlıayaq penen hesh kimniń isi bolmadı. Barlıǵı mol balıq penen qaytqanınan júdá quwanıshlı.

Qutlımurat úyine kelgennen soń iyti de birge barǵanı yadına tústi de, qaytarsın itibar bermegenine qattı ashıwı keldi. Kishkeneliginen baqqan iyti bolǵan soń, onıń Qutlıayaqqa bolǵan mehiri ózgeshe. Hátteki, onıń atın óziniń atına uqsastırıp ta qoyǵan edi. Sonnan ol iytin izlewge ketti. Úyi dáryaǵa ádewir qashıqlıqta jaylasqan. Jáne aldı kesh. Soǵan qaramastan ol toǵaydı kesip ótip, dáryaǵa qaray júre berdi. «Qutlıayaqqa bir nárse bolǵan, bolmasa ol artqa qaytıw kerek edi»,-dep gúbirleniwi menen jolın dawam etti. Dáryaǵa da jetip keldi. Biraq, jaqın jerde iytiniń qarası kórinbedi. Ári-beri atın aytıp shaqırǵanı menen iyti kele qoymadı. Onı uwayım basıp, jáne artqa qayttı. Toǵaydıń ishi menen kiyatırsa, kózi jerdegi qanǵa túsedi. Sol izdi quwıp, barsa, ne kóz benen kórsin, Qutlıayaq qanǵa bılǵanıp, ıńırsıp, bir qalıń boyańlıqtıń arasında jatır. Onıń awhalın kórgen Qutlımurat qorqıp ketti. Sol waqıtta baǵana balıq awlap júrgende toǵayda mıltıq dawısın esitkeni, áyne sol mıltıq usı iytine atılǵanın túsindi. Aǵası sonda; «Mına zańǵarlar, qırǵawıl ya qoyandı attı ma deymen»,-degen edi. Qutlımurat iytin kóterip aldı da, tez-tez adımın shıyraqlattı. Jol boyı iyti oǵan ayanıshlı kózleri menen qaraǵanda, erksiz kózlerinen jas shıǵıp ketti. Kózleriniń jası hesh tıyılar emes. Aqırı iytinen ayrılıp qalsa, ol ózin hesh qashan keshire almaydı. Ol eń sadıq dostı edi. Mıń qıyallar menen ol úyine zorǵa jetip keldi. Keliwden úyindegiler Qutlı­ayaqqa birinshi járdem kórsetti. Qan aǵıp turǵan jerdi tas qılıp baylap tasladı. Tez arada awıldaǵı mal doktordı shaqırıp, iytti kórsetti. Doktor oǵan oq tiygenin ayttı hám dárhal iske kiristi. Kóp uzamay denesindegi oqtı alıp, dári jaǵıp, bint penen baylap, jıllı jerge jatqardı.

Aradan bir hápte ótti. Qutlıayaq kem-kemnen haldan taya basladı. Onıń bul jatısınan Qutlımurat qattı qıynaldı. Biraq, sonda da úmitin úzbedi. Iytine hámmesi jaqsı qaradı. Waqıt ótip atır. Qutlıayaq qansha turıwǵa háreket etse de, hesh tura almay atır. Endi iytim ólip qala ma degen oy Qutlımurattı ezip, qıynap jiberdi.

Waqıt zımırap, bir aydan soń Qutlıayaqqa jan enip, ornınan turdı. Bul quwanıshlı xabar pútkil awılǵa tarqalıp, hámme Qutlımurattı qutlıqladı. Álbette, iytin aman saqlap qalǵanına. Qutlıayaq ta tap Qutlımuratqa «raxmet» degendey betinen jalap qoydı. Bul onıń minnetdarshılıǵı ekenin túsindi.

Asılbek Júginisov

Nókis qalasındaǵı 28-sanlı ulıwma bilim beriw mektebiniń 11-klass oqıwshısı