Ilgeride Surxandárya oblastınıń Termez qalasındaǵı 3-sanlı ulıwma bilim beriw mektebiniń 8-klass oqıwshısı Gúlferuz Seydabullaevadan «Tuwılǵan jer saǵınıshı» atamasında redakciyamızǵa jollaǵan xatın alǵan edik. Jaqında onıń ózi menen telefon arqalı baylanısıp bir dana súwretin, jazǵan dóretpelerin «Jetkinshek»tiń pochtasına jiberiwin ótinish ettik. Sol payıttaǵı onıń quwanǵanın aytpaysız ba?… «-Meni itibarǵa alıp, qońıraw etkenińiz ushın raxmet! Álbette, «Jetkinshek» penen baylanısta bolaman!»-dedi. Ol sol kúnniń erteńine-aq súwreti menen eki maqalasın elektron pochtamızǵa jiberdi. Biz gazetamızdıń usı sanında Gúlferuz dostıńızdıń «Tuwılǵan jer saǵınıshı» atamasındaǵı kewil tolǵanısların sizlerdiń názerińizge usınıp otırmız.

Redakciya.

Bilesiz be, ayırım adamlar «Men Watanımdı, tuwılǵan jerimdi súyemen, anamday áziz kóre­men» deydi. Lekin, kewlinde tuwılǵan jerdi súye biliwdiń qanday ekenligin túsinbeydi. Sebebi, onday adamlardıń ómirinde tuwılǵan jerge degen saǵınısh sezimleri samalday húwlep, bastırıp kirmegen. Durıs, men de bálkim saǵınısh sezim­lerin tolıq túsinbewim múmkin. Biraq, men tuwılǵan jer saǵınıshı ne ekenligin bilemen. Bul meniń tuwılıp-ósken jerim Qaraqal­paqstanım, tuwǵan-tuwıs­qanlarım, jaqınlarım, doslarım, ustazlarım, kishkeneligimde oynap-ósken mákanım, óz úyim, ana mektebim… Ásirese, men ushın qádirdan, mehriban kempir apam Ońdasın. Lekin, kempir apam men 13 jasar waqtımda dúnyadan ótken. Bizler sol waqıtlarda ákemniń jumıs babı menen Surxan­dáryaǵa endi kóship kelip atırǵan waqıtlarımız edi. Bul jaqtı dúnyada kempir apam jasamasa da meniń qálbimde, júregimde máńgi jasaydı. Sebebi, men onnan kóp turmıs sabaqların alǵanman.

Ayırım, adamlar ata-anań, jaqınlarıń janıńda bolsa bolǵanı emes pe, hesh nársege zárúr bolmasań, basqa ne kerek?!-dep oylawı múmkin. Hasla olay bolıwı múmkin emes…

Bizler jazǵı demalısqa shıǵıp, eń dáslepki ret Surxandáryadan Nókiske qaray jol aldıq. Jolda sheksiz, biypayan qaraqal­paǵımnıń keń jazıq dalası, onda ósip turǵan jabayı ósimliklerge, espe qumlarǵa deyin kózlerime sonday ısıq kórindi. Mánzilimiz jaqınlasqan sayın, waqıt bir orında turıp qalǵanday túyildi. Qáne edi, gózzal Nókisime tezirek jete qoysaq… Basqalar ushın bilmedim-dá, biraq men ushın shólistanlıǵı sheksiz, quyash nurlarınıń ıssılıǵınan jer qızıp, jalań ayaq júrseń, ayaǵıńdı kúydiretuǵınday ıssılıq, duzlı samalları, janǵa jaǵımlı. Bári-bári meniń kew­limde tap sheksiz kosmos álemindey úlken orın iyelegen. Tuwılǵan jer saǵınıshı ne eken­ligin, men mine alısqa ketkennen keyin shın júrekten sezinip atırman. Termezge barǵannan keyin, kóp waqıtlarǵa deyin úyrenise almay júrdim. Soń-soń úyrenisip basladım. Kóplegen doslar arttırdım. Jazǵı demalısqa shıqqanda anamnan: «Nókiske qıdırıp qaytamız»,-degen sózdi esitkenimde, urralap jer-kókke sıymadım. Saǵınısh, saǵınısh…

Nókiske kelgenimde tuwılǵan jerimniń gózzallıǵın kórip, ózimnen-ózim tolqınlanaman. Ózbekstan Qaharmanı, ullı shayır atamız Ibrayım Yusupovtıń «Bul jer ele zor boladı» degenindey, haqıyqatında da, zor bolıp atır eken-ǵoy. Ilayım, zor bola bergey!!! Sebebi, bul meniń tuwılǵan jerim, ata mákanım… Tuwǵan-tuwısqanlarımız, doslarımız, kewlimizge jaqın­larımız benen kórisip, maw­qımızdı bastıq. Olardıń úylerinde miymanda boldıq. Ne degen peyli keń, miymandos, haqkewil qádirdanlarım. Doslarım menen oyın-zawıq qurıp, más boldıq. Waqıttıń da qalay ótip ketkenin sezbey de qalǵanman, sol payıtta xoshlasarda qalay bolsa, solay kózlerime erksiz jas kele berdi. Olar menen qıymay xoshlastıq.

Men hár jılı Termezden Nókiske qaray kiyatırǵanımda ózimdi qustay jeńil sezemen. Tuwılǵan jerimdegi barlıq insanlar men ushın, qádirdan hám áziz. Jası úlkenlerge sálem bergen waqtımda óz ana tilimde: «Baxıtlı bol, kóp jasa, qızım!»-degen sózdi esitkende júregim ústi-ústine soǵıp ketedi. Óz tuwılıp ósken mákanım bári-bir basqasha. Túsinip bol­may­tuǵın sezim! Bul jıllı sezimlerdiń bári tuwılǵan jerge degen saǵınısh. Oǵan degen sheksiz mu­habbatım!!! Tuwılǵan jer haq­qında ele talay-talay dóretpeler dóretemen…

Gúlferuz SEYDABULLAEVA

Surxandárya oblastı, Termez qalasındaǵı 3-sanlı ulıwma bilim beriw mek­tebiniń oqıwshısı