Esimdi bilgeli úyimizde tawıqlarımız kóp bolatuǵın edi. Apam tawıqlarǵa mehir menen qaraytuǵın edi. Erte báhárden úydegi barlıq tawıqlar shóje shıǵaradı. Olardı apam baladay álpesh­lep baǵadı.

Ele esimde, sál kishilew payıtlarım edi. Bir kúni apamnıń jumısları shıǵıp, qalaǵa barıp qaytatuǵın boldı. Shójelerge qaraw me­niń moynıma tústi. Bunı esitip, olarǵa qarawdan bas tarttım. Apam sonda ashıw­la­nıp; «Bir kún shójelerge qarap tursań, bir jeriń kemeyip qala ma? Dán, suwın quyıp ketemen, tek túste keteginen shıǵarıp, bir jayıp alsań boldı»,-dedi. Men ilaj­sız razı boldım.

Apam qalaǵa ketti. Men endi oyınnan qalıp qoya­man-aw dep eri­nip, áste tawıq ketekke bardım. Tawıq ketek­tegi jıbırlaǵan shóje­lerdi kórip, «sonsha shójeni qalay baǵaman» dep «salım suwǵa ketti». Túslik payıtı bolǵanında apam aytqanday tawıq ketekti ashıp jibergenim sol, shójeler ján-jaqqa pıtıradı. Men bol­sam, qaysı shójege qarawımdı bilmey, hár qaysısınıń izinen juwırıwım menen boldım. Aqırı sharshap, otırıp aldım. Endi olardı ketegine qamayın desem, hesh qaysısı kirgisi kelmeydi. Sonnan apam dán salma degenine qaramastan, ketektegi ıdısqa dán salıp, shójelerdi shaqırdım. Shóje­ler ján-jaqtan juwırısıp kele qaldı. Barlıǵın qamadım da tasladım. Állenemirde suw quyayın dep ketekke barsam, eki shójeniń jemsegi isip ketipti. Men kóp dán berip jiberdim be dep, ne qılarımdı bilmey, basım qattı. Bir waqıtta apamnıń tawıqlarǵa araq beretuǵını yadıma tústi de, dárhal úydegi shiysheniń túbinde qalǵan araqtı alıp keldim. Eki shójeni uslap aldım da, shiysheni sırqıp, súmireyip turǵan shójelerdiń awzına zorlap bir-eki tamshı quydım. Birazdan soń, shóje­ler oynap ketti. Men olardı kórip quwanıp kettim. Qalǵan shójeler de, awırıp qalmasın dep olarǵa da araq bermekshi boldım. Úydi ári-beri izlep, araq tappadım. Biraq, ukol salǵanda paydalanatuǵın spirtti tawıp aldım da, «jerden jeti qoyan tapqan­day» tawıq ketekke qaray juwırdım. Basqa shójeler shetinen súmireyip qalmasın dep, suw ıdıstaǵı suwdı tógip, spirtti quydım da kettim.

Kesh boldı. Apam qaladan keldi. Apam biyshara ol jaqta júrip te shójelerin uwayım­laǵan kóri­ne­di. Kele-sala shójelerin kó­riwge ketti. Kóp uzamay qo­ra betten apam­nıń qattı baqır­ǵan dawısı shıq­tı. Men juwırıp barsam, ne kóz benen kóre­yin shójelerdiń barlıǵı teń­keyisip, ólip atır. Apamnıń túri ózgerip ketken. Meni kóriwden; «Há júwernemek, shójelerge ne berip ediń, qayaqqa qaradıń ózi?! Saǵan isenip júrgen meniń esim joq, sonsha miynetimdi aytsań-o»-dep maǵan qattı baqırdı. Men jılamsırap, ne derimdi bilmedim. Spirt bergenimdi aytsam, uratuǵını anıq. Biraq, apamnıń qattı qıy­nalǵanın kórip, oǵan ashın­dım. Rasında da, meniń ayıbım menen apamnıń sonsha álpeshlep baqqan shójeleri bir kúnde nabıt boldı. Eger, men shójelerge spirt bermegenimde apamnıń miyneti kúymes edi.

Men elege deyin bul isim­nen pushayman bolaman. Bazı waqıtları neshe jıllardan berli ishimde saqlap kiyatır­ǵan bul sırımdı apama ayta­yın dep oqtalıp turaman da, biraq aytıwǵa ózimde kúsh taba almayman.

Aydos Adirbekov

Nókis rayonındaǵı 10-sanlı ulıwma bilim beriw mek­tebiniń oqıwshısı