Tilsiz jaw bolǵan órt ásirler boyı adamzatqa zıyan keltirip, jábir kórsetip kelgen. Ol adamlardıń jıllar dawamında jıynaǵan mal-múlkin sanawlı mi­nutlarda kúlge aylandırıp qoymas­tan, kópshilik jaǵdaylarda adamlardıń qurban bolı­wına da sebep boladı.

Ulıwma rayonımız boyınsha bolıp atırǵan órtlerdiń kóp­shiligi jeke menshik turaq-jaylarda júz berip atır. Órtlerdiń kelip shıǵıw sebep­lerine qarasaq, balalardıń baqlawsız qalıwınan kelip shıǵıp atırǵanları anaǵurlım kóp. Jaz máwsiminde balalar kópshilik waqıtta úyde boladı hám olardıń ata-anaları tárepinen úyde baqlawsız qaldırılıwı kóp ushırasadı. Úlkenlerdiń názerinen shette qalǵan bala zerigedi hám shırpı yamasa elektr úskeneleri menen oynaydı. Geybir ata-analar jumısqa yamasa bazarǵa keterde balalarınıń sırtınan qulıplap, qamap ketedi. Bul eń orınsız shara esaplanadı. Eger, bala bilqastan órt payda etse, hátteki, onıń ózi de sırtqa shıǵa almay, qurban boladı.

Usı jıldıń 24-may kúni rayonımızdıń «Qıpshaq» awıl puqaralar jıyınında jasawshı G.Tursın­be­kovanıń mal qo­rasında órt júz berdi. Bax­tımızǵa, waqıya haqqında tez arada bas­qar­mamızǵa qońıraw kelip, órt óshiriw xızmetkerleri waqıya ornına qıstawlı túrde jetip barıp, órt qısqa múddet ishinde tolıq óshirildi. Keyinirek waqıya sebeplerin úyreniw barısında, úy iyesiniń 2009-jılı tuwılǵan aqlıq balası mal qorasında oynap júrip, shırpı menen sol jerdegi quwraǵan shóplerge órt bergenligi málim boldı.

Jas balalardıń qadaǵalawsız qalıwı aqıbetinde payda bolǵan órtlerge sholıw jasasaq, Qońırat rayonı aymaǵında 2018-jıldıń ótken altı ayı dawamında 41 órt hádiysesi esapqa alınǵan bolsa, solardan altawı jas balalardıń shırpı menen oynawı aqıbetinde júz bergen. Bunday unamsız jaǵdaylardıń óz waqtında aldın alsaq, ózimizdi hám shańaraǵımızdı, úy-jayımızdı hám mal-múlkimizdi qorǵaǵan bolamız. Sonlıqtan, hár bir ata-ana perzentlerine bárqulla kóz-qulaq bolıp, balaların baqlawsız qaldırmay, olarǵa kishkene waqtınan órt qáwipsizligi qaǵıydaların úyretip barsa, maqsetke muwapıq bolar edi.

Islam Hákimniyazov

Qońırat rayonı Órt qáwipsizligi bas­qarması inspektorı, úlken serjant