Keleshek áwlad tárbiyasında muzeyler ayrıqsha orın iyeleydi. Sonlıqtan da XX ásir baslarında dúnyada balalar muzeylerin shólkemlestiriw procesi baslanǵan. Usınday muzeylerdiń búgingi kúni jer júzinde 400 den aslamı balalarǵa xızmet kórsetpekte. Klubımızdıń búgingi sanında sizlerdi  balalar muzeyleri haqqındaǵı maǵlıwmatlar menen tanıstırmaqshımız. Bizlerdiń usınbaqshı bolǵan qızıqlı faktlerimiz sizlerdiń itibarıńızdan shette qalmaydı degen úmittemiz.

 

Elimizde eń birinshi mártebe Ózbekstan Respublikası Pánler akademiyası Ózbekstan tariyxı mámleketlik muzeyi janınan «Mójizalar olamida» balalar muzeyi shólkemlestirildi. Bul muzey tórt jastan baslap ontórt jasqa shekemgi balalarǵa mól­sherlengen. Balalar muzeyinde «Jas arxeologlar», «Jas gúlalshı», «Jazıw tariyxı» kibi qızıqlı bólimler bar. Muzeyge balalar shańaraq aǵzaları menen birge keliwleri múmkin. Muzey xızmet­kerleri elimizdiń mádeniy,  aǵartıwshılıq taraw­larına bala­larımızdı jáne de qızıqtırıw maq­setinde hár qıylı ilajlar shól­kem­lestirip turadı. Bul muzey elege shekem hár túrli kollekciyalar menen bayıtılıp barılmaqta. Bul muzey Orta Aziyadaǵı birinshi balalar muzeyi sıpatında tariyx betlerine mórlengen.

«Sharl Perro» muzeyi

Sharl Perro saray muzeyi Franciyada jaylasqan. Bul muzeyde hár bir bala arzıw etetuǵın  hám qızıǵatuǵın kóp­legen oyınshıqlar bar. Eń áyyemgi, ózine tán oyınshıqları menen bezetilgen shırsha aǵashları balalardıń dıqqatın birden tartadı. Túrli quwır­shaqlar, puw menen júretuǵın mashina modeli, belgili kino­juldızlar hám ataqlı ásker­basılar háy­kelleri de muzey kollekciyası qatarınan orın alǵan. Chex rejissyorı hám xudojnigi Shtaygerdiń oyın­shıqları da usı muzeyden orın alǵan. Onıń dóretken oyın­shıqları insan­lardıń rawajlanıw negizlerin kórsetip turǵanday seziledi. Áyyemgi Mısrdan tabılǵan oyınshıqlar, hindular tárepinen islengen haywanlar figuraların kózden ótkergen balalar túrli xalıqlardıń tariyxı menen tanısıp, kóp maǵlıw­matlarǵa iye boladı.

«Balalıq» muzeyi qay jerde?

Siz izlegen bul muzey Ullı Britaniyada jaylasqan. Bul muzeydegi eń áyyemgi oyınshıq úsh mıń jıllıq tariyxqa iye. Londondaǵı bul muzeyde 20 mıńǵa jaqın eksponatlar jaylasqan bolıp, olardıń arasında farfor, aǵash, plastik, mumiyadan islengen oyın­shıqlar da  bar. Temir jol maketleri, áskerler toplamı, balalardıń túrli modadaǵı kiyimleri, balalar mebelleri, mektep predmetleri, túrli stol oyınları kompleksleri usı jerge keliwshi kishkene miyman­lardıń qızıǵıwshılıǵın arttıradı. Eń tiykarǵısı muzeyge kelgen hár qanday insan balalıqqa qaytqanday boladı. Sonday-aq, bul jer kishkeneler quwır­shaqlar soǵıw yaki biriktirilgen tárbiyashı járdeminde fut­bolkalardı arnawlı texnikalar járdeminde bezew imka­niyatına iye boladı.

Pekin balalar muzeyi

Qıtaydaǵı bul muzey tiy­karınan segiz jasqa shekemgi balalarǵa arnalǵan. Muzey ima­ratına kiriwińiz benen «Sıyqırlı lobiya úyi» maketine dus kelesiz. Bul úy balalardı sırlı sarayǵa jeteleydi. Bul jerde qanday shınıǵıwlar menen bánt bolıwdı balalardıń ózleri tańlaydı. Arqanlardan toqılǵan kópirde seyil etiw, túrli dóńgeleklerde tıyın menen ushıw, tereze kózlerinen arqan menen sekiriwi múmkin.  Hápteniń hár siyshembi kúni bul jerde quwırshaq teatrları shólkem­lestiriledi. Eń kishkene tama­shagóyler ushın arnawlı balalar bólmeleri shól­kemlestirilgen bolıp, balalar ol jerde diywalǵa sızılǵan haywanlar menen sóylesiwi múmkin. Haywanlar arnawlı programma arqalı súwret tárizinde diywalǵa jaylastırılǵan bolıp, olar qıtay tilinde juwap beredi.

REDAKCIYADAN: Qádirli balalar! Sizlerdi dúnyaǵa belgili balalar muzeyleri menen tanıstırıwǵa háreket ettik. Bunday muzeyler  sizlerdi  oyın, dóretiwshilik hám sáwbet arqalı dúnyanı tereńnen ańlawǵa úyretedi. Muzey mádeniyat oshaǵı sanaladı. Sonlıqtan, ata-anańız, ustazlarıńız benen birgelikte muzeylerge keliwdi esten shıǵarmań. Klubımızdıń keyingi sanlarında nelerdi bilgińiz keledi? Bul haqqındaǵı xatlarıńızdı asıǵıslıq penen kútemiz.

Klubtı internet materialları tiykarında tayarlaǵan: E.Xojamuratova