Redaktor minberi

Barlıq dáwirlerde respub­likamız balaları hám jas óspirimleriniń súyikli gazetası, sırlas dostı bolǵan «Jetkinshek»­tiń shólkemlestiril­genine bıyıl 85 jıl toldı. Bul jıllar aralıǵında gazeta respub­likamızdıń jas áwladların hár tárepleme jetik, ozıq-oylı, ruwxıy dúnyası bay, kámil insanlar bolıp jeti­lisiwinde tárbiya mektebi, baǵdar­lawshısına aylandı. Gazetanıń dóretiwshilik tariyxına názer taslar ekenbiz, «Jetkinshek»ten ruwxıy nár alıp, onı ózine ustaz sanap qan­shadan-qansha belgili adamlar, talantlı insanlar, ilim hám mádeniyat ǵayratkerleri jetilisip shıqqanın kóremiz.

Balalarǵa ustaz, ózi máńgi jas bolıp kiyatırǵan bul gazeta 1932-jıldıń 20-yanvarında Tórtkúl rayonında belgili mámleketlik isker Maqsud Yakubov bas­shılıǵında 5 mıń nusqada shıǵadı. Ekinshi jer júzilik urısqa deyin Nawrız Japaqov, Xojamurat Táji­muratov, Ismayıl Sultanov, Sapar Qurbanov sıyaqlı óz dáwiriniń talantlı shayır hám jazıwshıları juwaplı redaktor bolıp jumıs islegen. Urıs jıl­larında gazeta waqıtsha toq­tatılıp, sonnan 1958-jıldıń 1-yanvarınan baslap qaytadan 10 mıń nusqada basılıp shıqqan. Bas redaktor etip Ádenbay Tájimuratov bekitil­gen. 60-jıllarǵa kelip gazeta redakciyası qánigeli kadrlar menen tolıq­tırılǵan. Sol jılları basılımnıń balalar qolına sapalı, qızıqlı, mazmunlı bolıp jetiwine talantlı dóretiwshilerden; Tolıbay Alla­yarov, Ábdirazaq Amanov, Qállibek Bekjanov, Marat Qarabaev, Saǵıydulla Abbazov, Klim Nazbergenov, Uzaqbay Pirjanov, Ayapbergen Seytekov, Amangeldi Xalmu­ratov, Roza Dúysemuratova, Aytbay Qoy­shıqulov, Doshım­bay Dos­panov, Bazarbay Seytaev, Xalmurat Saparov, Gúlnara Nurlepesova hám taǵı basqalar óz úleslerin qosqan.

Sonıń menen birge «Jet­kinshek» gazetası talantlı in­sanlardıń ádebiyat hám jur­nalistikaǵa kirip keliwine tiykar jarattı. Elimizge belgili talantlı jazıwshı, shayırlardıń kóp­shi­ligi, atap aytqanda, Áb­dimurat Atajanov, Muratbay Nızanov, Ájiniyaz Tájibaev, Keńesbay Kárimov, Orazbay Ábdi­rax­manov, Jiyenbay Iz­basqanov, Abılla Hábiypov, Ómirbay Ótewliev, Alpısbay Sultanov, Yaqıpbay Ájimov, Saylawbay Jumaǵulovlar miy­net jolın usı gazetadan baslaǵan.

„árezsizlik jıllarınan baslap «Jetkinshek» gazetası mámle­ketimizdiń jas áwladlar haq­qındaǵı mámleketlik siyasatın, jańasha turmıs hám bilim­lendiriw salasındaǵı jańasha reformalardı jaratıw menen bir qatarda jańa dáwir perzentlerin tárbiyalaw jolında zaman menen birge qádem tasladı. Bala­larımızdı Watansúyiwshilik, adamgershilik, haqıyqatgóylik principlerine sadıq etip tár­biyalaw boyınsha jańa is-ilajlar islep shıǵılıp, redakciya jámááti talantlı jurnalistler menen tolıstı. 2004-jıldan baslap A-3 formatında 8 bet kóleminde keńeyttirildi. Nátiyjede, hár jılı 4-5 mıńnan aslam xat jol­laytuǵın oqıwshılardıń xat­larınan paydalanıw imkaniyatı keńeyip, gazeta oqırmanlarınıń usınıs hám ótinishleri menen jańadan-jańa rubrikalar shól­kemlestirildi. Erterekte dúzilgen «Dilwar» jas xabarshılar klubı qayta jańalanıp, dógerekke aylandırıldı. Házirgi kúnge kelip dógerek respub­likamızdıń 300ge shamalas talantlı mektep oqıwshıların jámlep, olardıń óz-ara pikir alısıwı, doslasıwına sebep bolıp atır. Sonday-aq, dógerekte redakciya xız­metkerleriniń baslaması menen dóretiwshilikke uqıplı dógerek aǵzalarınıń jası úlken áwlad penen ushırasıwları ótkeriledi. Bul ushırasıwlar arqalı balalar hám jas óspirimler res­pub­likamızdaǵı belgili insanlar menen ushırasıp, olardıń basıp ótken dańqlı ómir jolınan sabaq aladı. Sorawların berip, juwaplar aladı.

Sońǵı jılları redakciya tá­repinen respublikamızdaǵı talantlı oqıwshı-jaslardı izlep tabıw hám olardı qollap-quwatlaw maqsetinde hár jılı hár qıylı atamada, ásirese, jıldıń xarakterine baylanıslı tańlawlar ótkeriw úrdiske ay­landırılǵan. Mine, sonıń nátiy­jesinde elimizde áde­biyatqa, dóretiw­shi­likke qızıǵatuǵın, ke­lesheginen úlken úmit kúttiretuǵın talantlı jaslar jetilisip atır. Atap aytqanda, Zulfiya atındaǵı mám­le­ketlik sıylıqtıń lau­reatları Qumar Bekniyazova, Nesiy­beli Mámbe­tırzaeva, Aysholpan Orazım­betova, Ayja­mal Jol­das­baeva, Shaxzada Bazar­ba­evalar «Jetkinshek»tiń eń belsendi jas xabar­shıları bolǵan bol­sa, usı jılı jáne bir oqıw­shımız kegeylishi Ayjamal Káramat­dinova da olardıń izin basıp, Zulfiya atındaǵı mám­leketlik sıylıqtı alıwǵa miyasar boldı.

Basılımnıń oqıwshıları kóp bolıwı álbette, onıń mazmun hám sapasına da baylanıslı boladı. Redakciyamız jámááti menen usını inabatqa alıp ráńbáreń rubrikalar hám klublar shól­kemlestirgenbiz. Házirde gazeta betlerinde «Mektep turmısı», «Bárkamal áwlad-elge sawlat», «Balalar sportı-dáwir talabı», «Kamalak-seniń shólkemiń!», «Dıqqat; jas óspirim», «Maǵan sóz beriń», «Ullı tulǵalar ómirinen», «Dúnya júzine sayaxat», «Xatlar tolqını» hám basqa da kóplegen rubrikalar menen birge «Inglis tilin úyrenemiz», «Ekoháreket», «Túlkishek», «Jelqom», «Miy­ras», «Barlıǵın bilgim keledi», «Qulaǵıńa gápim bar», «Ańqaw keskir» klubları berilip barıladı. Sonıń menen birge, mám­leketimizde dástúrge aylanǵan jılǵa at qoyıw hám usıǵan baylanıslı húkimetimiz táre­pinen tastıyıqlanǵan Mámle­ketlik Baǵdarlamalarda aldıǵa qoyıl­ǵan wazıypalardı orınlaw maqsetinde gazetamızda hár jılı turaqlı túrde jıl atamasına arnap mektep oqıwshıları arasında tańlawlar ótkerilip, jeńimpaz oqıwshılar «Húrmet jarlıq»ları hám qımbat bahalı sawǵalar menen sıylıqlanadı.

Gazetamızdıń jáne bir maqtanıp aytıwǵa turarlıq tabısı, 2015-jılı Ózbekistan Respub­likası Oliy Májlisi janındaǵı mámleketlik emes kommer­ciyalıq emes shólkemlerin hám puqaralıq jámiyetiniń basqa institutların qollap-quwatlaw jámáátlik fondı tárepinen járiyalanǵan tańlawda jeńimpaz bolıp, 9 ay dawamında «Kek­seler de bala bolǵan» joybarın tabıslı ámelge asırdı. Bul joybar sheńberinde gazeta oqıwshıları arasında dóretpeler tańlawı ótkerilip, gazeta janınan dú­zilgen «Dilwar» jas xabar­shılar dógereginde seminar-treningler shólkemlestirildi.

Birinshi Prezidentimiz I.Kári­movtıń 2012-jıl 10-dekabrdegi «Shet tillerin úyreniwdi bunnan bılay da jetilistiriw haqqında»ǵı qararına muwapıq gazetamızda inglis tilin balalarǵa úyretiw is-rejeleri belgilenip, oǵan kóre jıl dawamında «Jas poliglot dóret­pesi» tańlawı,  «Free time» (Bos waqıt), «Dilmash» uqsaǵan bir qatar rubrikalar shólkem­lestirilip, olar arqalı inglis tilinde hár qıylı kishkene dóretpeler, pedagoglardıń miynetleri, inglis tilindegi krossvord hám oyınlar berilip atır. Onnan qala berse, oqıw­shılarımızdıń da inglis tilindegi qısqa dóretpeleri qayta tayarlanıp, gazeta betlerinde járiyalanıp atır.

Bul haqqında sóz etkende, inglis tilindegi klublardıń jetekshisi, jas jurnalist qánige Begis Sultamuratovtıń xız­metlerin ayırıqsha atap ótiwimiz tiyis. Ol 2015-2016-jılları Qaraqalpaq mámleketlik uni­versitetiniń magistratura bó­liminde oqıp júrip, Evropa awqamınıń «Erazmus +» baǵ­darlaması «UZHELTH» joybarı tiykarında Evropanıń Por­tugaliya, Italiya, Belgiya hám Slo­vakiya mámleket­leriniń eń ataqlı universitetlerinde eko­jurnalistika baǵdarı boyınsha mobillik oqıw-trening kurslarına qatnasıp qayttı. Begistiń bul oqıw saparınan toplap kelgen bilim hám tájiriybesi házirgi waqıtta gazetamızdaǵı «Eko­háreket» hám inglis tilindegi klub­lardı tayarlawda pay­dasın tiygizip atır.

Prezidentimiz Sh.Mirziyoevtıń 2017-jılǵa «Xalıq penen pikirlesiw hám insan mápleri jılı» dep bel­gileniwi hám «2017-2021 jılları Ózbekistan Res­publikasın bunnan bılay da rawaj­landırıw boyınsha Háre­ketler Stra­tegiyası haq­qın­da»ǵı Qararındaǵı wazıy­palardıń orınlanıwına ayaq qosıw maqsetinde 2017-jıl dawamında «Jetkinshek» ga­zetasınıń dóre­tiwshilik jámááti respub­likamızdıń qala hám rayon­larında jaylasqan mek­teplerdiń talantlı, dóretiw­shilikke qumar oqıwshıları menen ushırasıw keshelerin shólkemlestirip atırmız.

Álbette, bul islenip atırǵan jumıslar gazetamız oqıwshı­larınıń ele de bilimli, ozıq-oylı, ziyrek, talapshań jaslar bolıp jetilisiwine úles qosadı. Res­publikamızdıń balaları hám jas óspirimleriniń birden-bir basılımı bolǵan «Jetkinshek» elimizge talantlı jaslardı tárbiyalap beriwde, olardıń qızıǵıwshılıqların qollap-quwatlap, jańadan-jańa tabıs­larǵa jetisiwine qol-qanat bolarına isenimimiz kámil.

Abdulla EMBERGENOV

«Jetkinshek» gazetası bas redaktorı